Euro NCAP 2026 Protokolleri Netleşti: Fiziksel Kumandalar ve Yeni AEB Testleri Öne Çıkıyor

Euro NCAP’in 2026 paketi ne değiştiriyor?

Euro NCAP, 26 Kasım 2025 tarihli resmi açıklamasıyla 2026 protokol paketini duyurdu ve yeni yıldız değerlendirme yapısını dört ana güvenlik aşaması üzerine kurdu. Kurumun açıklamasına göre bu yeni yapı Safe Driving, Crash Avoidance, Crash Protection ve Post-Crash Safety başlıklarından oluşuyor. Her aşama 100 puan üzerinden yüzdesel olarak değerlendirilecek; toplam yıldız sonucu ise yalnızca toplam puana değil, her aşamadaki minimum eşiklerin karşılanmasına da bağlı kalacak.

Bu değişiklik, Avrupa Birliği tip onay mevzuatı gibi okunmamalı. Euro NCAP, tüketici odaklı bağımsız güvenlik derecelendirmesi yapıyor; 2026 paketi de araçların yasal olarak satılıp satılamayacağını değil, Euro NCAP yıldız skorunda nasıl değerlendirileceğini belirliyor. Bu ayrım özellikle fiziksel buton tartışmasında önemli. Çünkü Euro NCAP, üreticilere ekran kullanımını tamamen yasaklayan bir düzenleme getirmiyor; temel sürüş fonksiyonlarında daha doğrudan, daha kolay bulunan ve daha az dikkat dağıtan kumandaları puanlama avantajına dönüştürüyor.

Fiziksel kumanda konusu neden öne çıktı?

Yeni dönemin en dikkat çeken başlığı, kokpit ergonomisi ve sürücü dikkatini azaltabilecek ekran tabanlı kontrol yapıları oldu. Euro NCAP’in Safe Driving Driver Engagement v1.1 protokolünde “General Vehicle Controls” toplam 5 puanlık bir değerlendirme alanı olarak tanımlanıyor. Bunun içinde “Driving controls” başlığı 2,5 puanlık alanı kapsıyor ve sürüşle doğrudan ilişkili temel komutları ayrı ayrı ele alıyor.

Protokolde yön sinyali, vites seçici, dörtlü flaşör, e-Call ve korna için “direct physical input” tanımı aranıyor. Euro NCAP’in tanımına göre doğrudan fiziksel girdi; sürücünün minimum göz kaçırma süresiyle yerini dokunsal olarak bulabildiği, mekanik hareket veya haptik geri bildirim sağlayan bir kontrol biçimi anlamına geliyor. Ön silecek de “Vision” alt başlığında fiziksel girdiyle puanlanıyor. Bu nedenle haber dilinde “fiziksel buton zorunluluğu geldi” demek doğru olmaz; daha doğru ifade “temel işlevlerde fiziksel kumanda puan avantajına dönüşüyor” olmalı.

Sürücü izleme ve hız limiti doğruluğu sertleşiyor

Euro NCAP, 2026’dan itibaren sürücü izleme sistemlerini yalnızca uyarı veren ekipmanlar olarak değil, aracın yardım sistemleriyle birlikte çalışan güvenlik unsurları olarak değerlendirecek. Kurumun resmi açıklamasına göre en yüksek skorlar için sürekli göz ve baş takibi, sürücü durum bilgisinin sürüş destek sistemlerinin hassasiyetiyle ilişkilendirilmesi ve tepkisiz sürücü durumunda aracı güvenli şekilde durdurabilen fonksiyonlar önem kazanacak.

Hız limiti bilgisi de ilk kez daha kapsamlı gerçek yol testleriyle doğrulanacak. Euro NCAP’in “On-road driving” açıklamasına göre 2026 testlerinde her araç modeli sensör setiyle donatılacak; araçlar en az üç Avrupa ülkesinde 2.000 km’nin üzerinde gerçek yolda sürülecek ve hız limiti tepkileri kayıt altına alınacak. Bu yaklaşım, yalnızca pistte tekrarlanabilir senaryo testlerini değil, kamera ve harita verisine dayalı hız destek sistemlerinin gerçek trafik ortamındaki doğruluğunu da puanlama içine taşıyor.

AEB senaryoları daha geniş hız aralıklarına taşınıyor

Çarpışma önleme tarafında Euro NCAP, AEB ve şerit destek sistemlerinin daha gerçekçi kaza örüntüleriyle sınanacağını duyurdu. Crash Avoidance Frontal Collisions v1.1 protokolünde otomobil-motosiklet, otomobil-yaya ve otomobil-bisiklet senaryoları ayrı kümeler halinde ele alınıyor. Özellikle motorlu iki tekerlekli kullanıcıları kapsayan testlerin genişletilmesi, Avrupa şehir içi trafiğinde motosiklet ve scooter kullanımının artmasıyla da uyumlu bir güvenlik yaklaşımı olarak dikkat çekiyor.

Protokolde motosikletli öndeki hedefin fren yaptığı CMRb senaryosunda AEB testleri 30 km/s ile 130 km/s arasında tanımlanıyor. Bu aralık, sistemlerin yalnızca düşük hızda otomatik fren yapıp yapmadığını değil, daha yüksek hızlarda da karşı tarafın tipine ve konumuna göre ne kadar etkili çalıştığını ölçmeye yönelik bir çerçeve sunuyor. Böylece 2026 puanlaması, “AEB var mı?” sorusundan çok, “AEB hangi senaryoda ve hangi hız aralığında işe yarıyor?” sorusuna yaklaşmış oluyor.

Elektrikli araçlarda çarpışma sonrası güvenlik

2026 paketinin elektrikli araçlar açısından en kritik alanlarından biri Post-Crash Safety oldu. Euro NCAP’in Rescue & Extrication Test and Assessment Protocol v1.1 dokümanında Post Crash toplam 100 puan üzerinden değerlendiriliyor. Bu puanın 40’ı kurtarma bilgisine, 25’i çarpışma sonrası müdahale fonksiyonlarına, 35’i ise araçtan çıkarma ve enerji yönetimi başlığına ayrılıyor. “Extrication” alanındaki 35 puanın 20’si enerji yönetimi, 15’i yolcu kurtarma kolaylığı için tanımlanmış durumda.

Yüksek voltaj güvenliği de ayrıntılı puanlanıyor. Protokolde otomatik yüksek voltaj devre dışı bırakma, manuel devre dışı bırakma noktaları, kurtarma ekipleri için işaretleme ve bataryanın çarpışma sonrası izolasyonu ayrı kriterler olarak yer alıyor. Termal yayılım bölümünde UN R100.03 referansıyla 90 dakika “no thermal propagation” eşiği ile 40 ve 20 dakikalık uyarı süresi basamakları kullanılıyor. Euro NCAP’in resmi basın açıklaması ayrıca elektrikli dış kapı kollarının darbe sonrası çalışır kalması ve batarya yangını riskinin sürücüye veya çevredekilere zamanında iletilmesi gibi başlıkları da 2026 çerçevesine eklediğini belirtiyor.